تبلیغات
آثار سعید خاوری نژاد - هنر و القاء ایدئولوژی: واکاوی تبلیغات سیاسی در آثار هنری شوروی

آثار سعید خاوری نژاد

مترجم، محقق است

 

هنر و القاء ایدئولوژی: واکاوی تبلیغات سیاسی در آثار هنری شوروی

 



     این اثر در 488 صفحه به جنبه های گوناگون تبلیغات سیاسی در شوروی، از نظام آموزشی و تشکیلاتی گرفته تا پوستر، سینما، پویانمایی، کاریکاتور، ادبیات، نمایش، نقاشی و پیکرتراشی توجه دارد. هدف این است تا به تأثیرگذاری تبلیغات سیاسی بر جامعه و ارزیابی میزان موفقیت آن در مجاب سازی افکار عمومی پرداخته شود. ضمن اشاراتی به اصطکاک حکومت با قشر هنرمند و ادیب به ترسیم فضای سرکوب و اختناق در شوروی نیز توجه می شود. بر اساس نظریه گلوله جادویی که به عنوان نظریه منتخب، رویکرد پژوهش را شکل می دهد، نسبت به جستجوی شواهدی در زمینه مجاب سازی در اتحاد شوروی اقدام می شود.

 


فهرست مطالب

مقدمه

 

فصل اول؛ کلیات

طرح مسأله و اهمیت موضوع

پیشینه مطالعاتی

سؤال های اصلی و فرعی

فرضیه

متغیرها و عملیاتی کردن آن ها

تعریف مفاهیم

مجاب سازی

تبلیغات سیاسی

نوآوری و محدودیت ها

سازماندهی

 

فصل دوم؛ مبانی نظری

مقدمه

نظریه های تبلیغات سیاسی

اولین تلاش های نظری

نظریه تبلیغات سیاسی هارولد لاسول

نظریه افکار عمومی والتر لیپمن

نظریه روابط عمومی ادوارد برنیز

نظریه افکار عمومی ژاک الول

پارادایم تأثیر رسانه های گروهی

تحولات نظری دیگر در تبلیغات سیاسی

نظریه های مجاب سازی

نظریه منتخب و رویکرد پژوهش

نتیجه گیری

 

فصل سوم؛ سیر تاریخی تبلیغات سیاسی

مقدمه

تاریخ تبلیغات سیاسی در جهان

تاریخ تبلیغات سیاسی در شوروی

دوران لنین

دوران استالین

پس از استالین

نتیجه گیری

 

فصل چهارم؛ تاریخ سیاسی شوروی

مقدمه

تاریخ تحولات سیاسی در شوروی

نتیجه گیری

 

فصل پنجم؛ تبلیغات سیاسی در شوروی

مقدمه

مضامین تبلیغات سیاسی شوروی

کیش شخصیت

ملی گرایی

جهان گرایی

تولید

مرد جدید

جامعه جدید

دشمن طبقاتی

ضدیت با دین

ضدیت با سرمایه داری

ضدیت با نازیسم

صلح طلبی

مسابقه فضایی

ورزش

ضدیت با نظام تزاری

ضدیت با روشنفکری

نتیجه گیری

 

فصل ششم؛ آموزش و سازماندهی تشکیلاتی محصلان

مقدمه

نظام آموزشی

اکتبری کوچک

سازمان پیشگام جوان اتحاد جماهیر شوروی

اتحادیه سراسری کمونیستی جوانان لنینیست

نتیجه گیری

 

فصل هفتم؛ پوستر

مقدمه

پوستر در شوروی

پوستر در تبلیغات سیاسی شوروی

دوران بلشویکی

سیاست اقتصادی جدید

طرح پنج ساله اول

طرح پنج ساله دوم

جنگ جهانی دوم

جنگ سرد

پس از جنگ سرد

نتیجه گیری

 

فصل هشتم؛ کاریکاتور

مقدمه

کاریکاتور تبلیغاتی سیاسی در شوروی

نتیجه گیری

 

فصل نهم؛ سینما

مقدمه

سال های آغازین سینما و مکتب تدوین

سینمای استالین

سینمای جنگ

سینما پس از استالین

سینمای پرسترویکا

نتیجه گیری

 

فصل دهم؛ پویانمایی

مقدمه

دو دهه اول

جنگ جهانی دوم و نازیسم

آغاز جنگ سرد

دهه 60

از دهه 70 تا پرسترویکا

نتیجه گیری

 

فصل یازدهم؛ ادبیات و نمایش

مقدمه

اهمیت جایگاه نویسنده در شوروی

سرکوب قشر ادبی

دکترین ژدانوف و ادبیات رسمی

ماکسیم گورکی

اتحادیه نویسندگان شوروی

واقع گرایی سوسیالیستی

تبلیغات در آثار ادبی

آثار دهه 20

آثار دهه 30

آثار دهه 40

آثار دهه 50

از خروشچف تا پرسترویکا

نمایش

نتیجه گیری

 

فصل دوازدهم؛ نقاشی و پیکرتراشی

مقدمه

نقاشی

پیکرتراشی

نتیجه گیری

 

نتیجه گیری نهایی

 

ضمائم

ضمیمه شماره 1: تبلیغات سیاسی

ضمیمه شماره 2: معیارهای ارزشگذاری پوسترهای شوروی

ضمیمه شماره 3: تاریخ مختصر ادبیات روسیه

 

ارجاعات

کتاب

مقاله

روزنامه

جزوه

 


مقدمه

     واقعیاتی در تاریخ وجود دارد که گذشت زمان، از اهمیت و یا تلخی آن کم نمی کند. اتحاد شوروی نیز یکی از این واقعیات تاریخ معاصر است که به عنوان یک نظام سیاسی تمامیت خواه ایدئولوژیک، قادر به تأثیرگذاری گسترده در مناسبات سیاست و روابط بین المللی شد. این رژیم صاحب سبک در مقوله تبلیغات سیاسی مدرن، به عنوان یکی از فعال ترین واحدهای سیاسی تاریخ، از این شگرد برای انتقال تصورات و هدایت مخاطبان داخلی و خارجی به سمت اهداف مطلوب خود بهره گرفت.

     اثر حاضر به عنوان پژوهشی که قصد دارد میزان موفقیت ابعاد گوناگون تبلیغاتی سیاسی این رژیم را در مجاب سازی افکار عمومی، به ویژه قشر فعال در رسانه، هنر و ادبیات، به منظور اهداف از پیش تعیین شده خود بسنجد، به طیفی از بسترهای حامل و شاهد اجرای تبلیغات سیاسی در شوروی می پردازد که شامل نظام آموزشی و گروه های جوانان، پوستر، سینما، پویانمایی، کاریکاتور، ادبیات، نمایش و همچنین سایر حوزه های هنری شامل نقاشی و پیکرتراشی بودند. هرچند حوزه های دیگری نظیر روزنامه، مجله، رادیو، تلویزیون و موسیقی نیز وجود داشت که از مهم ترین ابزار و واسط های انجام امور تبلیغاتی به شمار می رفتند.

     توجه به اقدامات تبلیغی کمونیستی در شوروی نمی تواند فارغ از ابعاد منفی تبلیغات باشد. جوانب نامطلوب منتسب به این رژیم و برخورد آن با هنر و ادبیات، و ایجاد جو سانسور، تعقیب، تبعید، حبس و اعدام هنرمندان و نویسندگان به حدی بود که به عنوان برهه ای تاریک، علی رغم گذشت زمانی طولانی، نمی توان از آن چشم پوشی کرد. در واقع ایجاد محدودیت داخلی را می توان به نوعی، جنبه دیگر تبلیغات تصور کرد که به صورت ممانعت از گردش آزاد اطلاعات تحقق می یافت. چنین مسائلی با بعد نظری پژوهش پیش رو مرتبط بوده و تبیین آن در صحت سنجی فرضیه ما مؤثر خواهد بود.

     امید آن می رود که اثر حاضر، که مطالب آن حاصل یافته ها و نه باور شخصی نویسنده است، کمکی برای شناخت بهتر ماوقع در طول تاریخ پرتنش شوروی باشد. در انتها مؤلف مایل است اثر خود را با کمال فروتنی به هنرمندان و ادیبان برجسته قربانی خودکامگی، چه در اتحاد شوروی و چه در هر کجای این دنیای تیره، تقدیم کند که در غنی کردن میراث هنری و ادبی جهانی، نقشی برجسته و انکارناپذیر ایفاء کرده اند.



تصاویری از داخل کتاب



اطلاعات بیشتر