تبلیغات
آثار سعید خاوری نژاد - هنر مشروح

آثار سعید خاوری نژاد

مترجم، محقق است

 

هنر مشروح

 


     این کتاب در 263 صفحه، ویرایش دوم اثر رابرت کامینگ است که در سال 2007 میلادی توسط انتشارات آمریکایی دی. کی. منتشر گردید. در این کتاب به جای دنبال کردن سیر تاریخی هنر به تمرکز بر روی تعدادی از شاهکارهای شناخته شده هنر نقاشی و آثار اساتید بزرگ پرداخته می شود و با شرح و ارائه توضیحات مختلف درباره جزئیات منحصر به فرد هر یک از این آثار هنری در واقع اقدام به تشریح ویژگی هایی می کند که موجب می شوند این کارها در حکم شاهکارهای تاریخ نقاشی جهان به رسمیت شناخته شده و به مثابه آثاری شایسته ارزیابی در نظر گرفته شوند. به عبارت دیگر تلاش کتاب پیش رو، آشکار ساختن و شناساندن آن دسته از شاخصه هایی خواهد بود که مبین مهارت و استادی هنرمند نقاش خالق آن ها بوده و موجب می شوند اثری فراتر از یک نقاشی ساده باشند که توسط هنرمندی تازه کار کشیده می شود. همان طور که نویسنده نیز در ابتدای کتاب حاضر به این نکته اشاره کرده میان دیدن یک نقاشی و نگاه کردن به آن تفاوت وجود دارد و در این میان، بیننده و نحوه تعامل وی با اثر هنری نقش اساسی را ایفا می کند. مسأله ای که در کتاب هنر مشروح مورد بررسی و ارزیابی قرار خواهد گرفت نیز در ارتباط با همین موضوع می باشد.

     شیوه کار نویسنده اغلب به این صورت است که پس از ارائه مقدمه ای مختصر درباره هنرمند و اثر هنری مورد بررسی، قسمت های مختلفی از آن را شماره گذاری کرده و در ادامه درباره هر کدام از آن ها توضیحات بیشتری می دهد. در کنار آن تعداد دیگری از جزئیات نقاشی بزرگنمایی و معرفی شده و ضمن ارائه زندگینامه ای مختصر از هنرمند در پایان نکاتی مرتبط با موضوع یا خود اثر هنری به عنوان اطلاعات مکمل ارائه خواهد شد.

     آثار معرفی شده در این مجموعه بر اساس معیارهایی چون موضوع، تکنیک، نمادگرایی، فضا و نور، سبک تاریخی و همچنین موارد دیگری چون دیدگاه شخصی نویسنده مورد ارزیابی قرار می گیرند.


فهرست مطالب

پیشگفتار مترجم

نگاه کردن به نقاشی

چه چیزی یک شاهکار خلق می کند؟

جیوتو : ستایش مجوس ها

فرا آنجلیکو : بشارت

ون آیک : ازدواج آرنولفینی

ون در ویدن : پایین آوردن عیسی از صلیب

دلا فرانچسکا : تعمید عیسی

اوچلو : نبرد سن رومانو

بوتیچلی : تولد ونوس

بوش : باغ لذات زمینی

لئوناردو : مونالیزا

جورجونه : توفان

میکلانژ : سقف عبادتگاه سیستین

رافائل : مکتب آتن

گرونه وولد : محراب آیزنهایم

تیسین : باکوس و آریادنه

هولباین : سفیرها

بروگل : ضرب المثل های هلندی

ال گرکو : تدفین کنت اورگاس

کاراواجو : شام در امائوس

روبنس : سامسون و دلیله

رامبرانت : ضیافت بلشصر

پوسن : رقصی با موسیقی زمان

استین وک : بیهودگی های زندگی انسان

کلود : ازدواج اسححق و ربکا

ولاسکز : ندیمه ها

ورمیر : کارگاه هنرمند

واتو : سفری به کیترا

کانالتو : رسیدن سفیر فرانسه

شاردن : حاکم زن

گینزبرو : آقا و خانم اندروز

رایت دربی : آزمایش با یک پمپ هوا

داوید : سوگند هوراتی ها

ترنر : عبور هانیبال از آلپ

گویا : سوم ماه مه 1808

ژریکو : کرجی مدوزا

کنستابل : گاری علوفه

هانت : بیدار شدن وجدان

کوربه : کارگاه نقاش

مونه : تأثیر پاییز در آرژونتویی

دگا : کلاس رقص

رنوار : ناهار در مهمانی دریایی

مانه : مشروب فروشی در فولی برژر

سورا : لا گراند ژات

ون گوگ : اتاق خواب در آرلز

سزان : طبیعت بی جان با قالب گیری گچی

پیکاسو : گوئرنیکا

واژه نامه

 


پیشگفتار کتاب

     علاقه مترجم به هنرهای زیبا و به طور خاص نقاشی باعث شد میزان فعالیت های وی در این چند سال اخیر به طور قابل توجهی افزایش یافته و ضمن رها نمودن حوزه سابق ترجمه تخصصی خود که در آن پیشرفت چشمگیری کرده بود و نوید آینده کاری به شدت درخشانی را می داد، به دنیای هنر روی آورده و با کمال شجاعت به این فردای موفق که بوی اسلحه و خون می داد پشت پا بزند. مترجم علی رغم مدت ها مطالعه در زمینه تاریخ هنر، معماری ایران و جهان، اسطوره شناسی شرق و غرب و همچنین ادیان، بنا به دلایلی از جمله اوضاع نابسامان نظام تحصیلی که باعث بی انگیزگی و ناامیدی او از امکان ادامه تحصیل در گستره محدود و جیره ای رشته های دانشگاهی هنری شده بود چندین سال از این عرصه دور ماند و پس از مدت ها، در انتظار بهانه ای برای بازگشت، به شکر اتفاقی خوشایند در اثر یک آشنایی که به نقطه عطفی در زندگی او بدل شد ضمن کسب انگیزه دوباره به این عرصه آرامش بخش بازگشت و این بار از یک خواننده یا به عبارت دیگر مصرف کننده ای صرف به یک بازآفرین تبدیل شد تا هم به علایق خود پرداخته و هم در گسترش منابع هنری برای مخاطبان فارسی زبان به ویژه دانشجویان و هنر دوستان نقشی هرچند کوچک داشته باشد.

     اثر حاضر نیز همانند بسیاری از کتاب های مشابه دیگر به نقاشی غربی می پردازد منتها با این تفاوت که به جای دنبال کردن سیر تاریخی هنر به تعدادی از شاهکارهای شناخته شده دنیای نقاشی و آثار بزرگان توجه کرده و به ارائه اطلاعاتی پیرامون ویژگی های هر یک از این آثار هنری می پردازد. تمرکز اصلی کتاب حول توضیح هرچه بیشتر درباره جزئیات منتخب آثار معرفی شده است و این امر مستلزم داشتن نگاهی دقیق و موشکافانه می باشد. در واقع همان طور که در ابتدای بحث نیز اشاره خواهد شد میان دیدن یک نقاشی و نگاه کردن به آن تفاوت وجود دارد و بیننده و نحوه تعامل وی با اثر هنری در این میان مهم ترین نقش را دارد. مسأله ای که در این جا مورد بررسی و ارزیابی قرار خواهد گرفت نیز حول همین موضوع بوده و تلاش خواهد شد ضمن واکاوی نکات پنهان پشت تعدادی از آثار معروف نقاشی نسبت به ارائه نکات ریزی اقدام شود که موجب اشراف بیشتر بیننده خواهد شد. به عنوان مثال این که چرا در نقاشی « ازدواج آرنولفینی » علاوه بر نقاش تصویر شخص دیگری نیز در آیینه انعکاس یافته یا کوربه گاهی برخی از نقاشی های خود را با رنگ سرخ امضاء می کرد و یا این که ون گوگ در اثر اتاق خواب خود از اکثر اشیاء یک جفت کشید و سرانجام دلیل امضاء نشدن اکثر آثار سزان. اما در صورتی که پرسش شود چگونه باید چنین نگاهی داشت، پاسخ همان طور که نویسنده در این کتاب اشاره کرده حداقل در توجه به مواردی چون موضوع، تکنیک، نمادگرایی، فضا و نور، سبک تاریخی و دیدگاه شخصی به عنوان معیارهایی برای نحوه مشاهده فنی یک نقاشی می باشد و در رابطه با معیارهای تعیین یک شاهکار نیز عناصری چون ذوق هنری، نوآوری، کیفیت حمایت شدن، نگرش هنری و نقش هنرمند را وارد می داند و روی هم رفته با ترکیب این دو گروه موارد مطرح شده به ارائه توضیحات بیشتر درباره جزئیات چهل و پنج اثر برجسته معرفی شده در کتاب خود می پردازد که استادان بزرگ نقاش، آن ها را در دل کار خویش جای داده اند.

     شیوه کار نویسنده اغلب به این صورت است که پس از ارائه مقدمه ای مختصر درباره اثر هنری مورد بررسی و همچنین هنرمند، قسمت های مختلفی از آن را انتخاب کرده (که مترجم برای دقت بیشتر آن ها را به ترتیب شماره گذاری می کند) و در ادامه درباره هر یک از این جزئیات منتخب توضیحات بیشتری می دهد. پس از آن اغلب سه قسمت از نقاشی بزرگنمایی شده و درباره آن ها اطلاعات بیشتری داده می شود که در بسیاری از موارد با چند نکته تکمیلی به طور مجزا همراه خواهد شد. پیرو آن درباره نقاش یا اثر هنری یک نقل قول از یک نویسنده، هنرمند، منتقد یا متفکری بزرگ آورده می شود و در ادامه زندگینامه ای مختصر از هنرمند ارائه خواهد شد که ممکن است با نکات مرتبط دیگری با اثر هنری به عنوان اطلاعات مکمل همراه گردد. ذکر این نکته خالی از لطف نیست که نویسنده در رابطه با برخی از تابلوها جزئیات جالب توجهی ارائه می دهد که یا از آن بی اطلاع بوده یا به ندرت متوجه آن ها می شویم. همچنین مورد دیگر این که در متن اصلی ارجاعات و اشاراتی چند به کتاب مقدس (شامل عهد عتیق و جدید) شده که به منظور حفظ اصالت علی رغم وجود تفاوت هایی جزئی در ترجمه، به چاپ سوم ترجمه فارسی کتاب مقدس از انتشارات ایلام (واقع در انگلستان) به تاریخ 2003 م. رجوع می شود.

     در پایان امید آن می رود تلاش مترجم در برگردان صحیح مطالب نویسنده، قادر به ارائه اطلاعاتی مناسب در جهت آشنایی بیشتر و درک دقیق تر جزئیات، ویژگی ها و معانی پنهان در این آثار برجسته نقاشی باشد. چرا که در بسیاری از مواقع لازم است به آثار هنری نگاهی موشکافانه تر کرد و به این دلیل که نقاشی به ویژه آثار کلاسیک تنها ترکیبی از نقطه ها، خط ها و رنگ ها نبوده و در موارد متعدد، نکات ظریف قابل توجهی در بطن آن ها نهفته شده است، بیننده را آگاهی و دقتی بیشتر باید تا لذت واقعی ناشی از مشاهده یک اثر هنری حاصل شود. باشد که اثر فوق گامی هرچند کوچک در این مسیر شیرین باشد.

 


تصاویری از داخل کتاب

    

    

   

 


اطلاعات بیشتر