تبلیغات
آثار سعید خاوری نژاد - معرفی کتاب «اقتصاد سیاسی مهاجرت نخبگان ایران» در پایگاه اینترنتی ایران سبز

آثار سعید خاوری نژاد

مترجم، محقق است

 

معرفی کتاب «اقتصاد سیاسی مهاجرت نخبگان ایران» در پایگاه اینترنتی ایران سبز

 




بررسی جنبه های نظری و عملی مهاجرت نخبگان ایرانی در سالهای 90-1370:

کد مطلب: 21522

تاریخ انتشار : شنبه ۲۷ دی ۱۳۹۳


اقتصاد سیاسی مهاجرت نخبگان ایران

     کتاب «اقتصاد سیاسی مهاجرت نخبگان ایران» به قلم سعید خاوری نژاد و با مقدمه دکتر سعید میرترابی در ۲۷۹ صفحه نوشته شده و توسط انتشارات دنیای اقتصاد منتشر شده است.

     کتاب «اقتصاد سیاسی مهاجرت نخبگان ایران» در چهار بخش که هر بخش مشتمل بر چند فصل است تنظیم شده و با نتیجه گیری هفت صفحه ای پایان می یابد. کتاب ساختاری پایان نامه ای دارد ومی توان آنرا «تحقیق گستری» خواند.

     بخش اول کتاب به طرح مسئله و فرضیه پژوهش، بخش دوم به پیشینه مطالعاتی و مبانی نظری، بخش سوم به سیر تاریخی مهاجرت نخبگان در جهان و ایران و بخش چهارم به عوامل مهاجرت نخبگان در ایران از منظر اقتصاد سیاسی پرداخته است.

در مقدمه کتاب آمده است:

     «مهاجرت به معنای حرکت از مبدا دفع کننده به مقصد جذب کننده است. بنابراین پدیده مهاجرت هم در عوامل و زمینه های داخلی یک کشور و هم در عوامل و زمینه های بیرونی خارج از کشور ریشه دارد. امروزه عموم کشورهای در حال توسعه با شدت و ضعف متفاوت با معضل فرار مغزهای خود روبرو هستند. آمارهای رسمی و غیررسمی ارائه شده در خصوص وسعت و دامنه پدیده فرار مغزها در ایران گویای این واقعیت است که امروزه جریان خروج نیروی انسانی متخصص و برخوردار از سرمایه انسانی بالا و بسیار کارآمدی همچون اساتید دانشگاه ها، پزشکان، پژوهشگران، مهندسان و غیره، به صورت یک معضل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در کشور درآمده و بیم و نگرانی های زیادی را در کشور برانگیخته است. البته پدیده فرار مغزها معضلی چند ده ساله به ویژه در کشورهای در حال توسعه است اما امروز بیم آن می رود که به واسطه گسترش روندهای جهانی شدن و بهبود وسایل ارتباط جمعی و سهولت سفر، به شکل نگران کننده تری کشورهای آسیب پذیر را تهدید کند. در واقع روندهای جهانی شدن در دنیای امروز، به شکلی آشکار تفاوت های شرایط کار، زندگی و امکانات شغلی در یک کشور پیشرفته را با یک کشور در حال توسعه به نمایش می گذارند و با این کار، نیروهای دافعه و جاذبه موثر بر مهاجرت این افراد را تشدید می کنند.»

     فارغ از این کلیات بخش چهارم کتاب در تشریح علل و عوامل خروج نخبگان از کشور با جزئیات و در چهار فصل مباحث اقتصادی دفع کننده نخبگان کشور را آورده است. بحث بیکاری در ایران، نرخ مشارکت اقتصادی، عرضه و تقاضای نیروی انسانی تحصل کرده، حداقل دستمزدها، نسبت حداقل دستمزد اسمی به حداقل دستمزد واقعی، نسبت رشد حداقل دستمزدها به نرخ رشد تورم، نسبت رشد حداقل دستمزدها به نرخ رشد درآمد ملی، نسبت حداقل دستمزد به هزینه های دهک های درآمدی، حداقل دستمزد در کشورهای در حال توسعه، سطح رفاه در ایران و مباحثی از این دست در تشریح چرایی جذابیت خروج از کشور آمده است.

     البته انگیزه های مهاجرت فقط در امور مالی و رفاهی خلاصه نشده و نویسنده انعطاف ناپذیری نظام آموزشی کشور، ضعف مدیریت علمی، ضعف ارتباطات و تبادل علمی و سایر مشکلات جامعه علمی کشور را در زمزه عوامل دفع کننده آورده است.

     این کتاب در حوزه علوم اجتماعی کتاب مفیدی است و نویسنده در ارزیابی اثر خود آورده است. نظر به اینکه نگارش کتاب مستلزم استنادات مکرر به پژوهش های دیگر بوده است، باید گفت نقش نویسنده در جایی پررنگ می شود که در راستای اثبات فرضیه مورد نظر خود، به ارائه نوع خاصی از چینش و ترکیب یافته های دیگران و انتقال آنها به مخاطب می پردازد. به عبارت دیگر این اثر بیشتر حاصل یک سازماندهی هدفمند است.