تبلیغات
آثار سعید خاوری نژاد - جنگ دوم لبنان؛ مجموعه مقاله از چند مرکز مطالعاتی سیاسی و راهبردی

آثار سعید خاوری نژاد

مترجم، محقق است

 

جنگ دوم لبنان؛ مجموعه مقاله از چند مرکز مطالعاتی سیاسی و راهبردی

 

     این اثر در بیش از 500 صفحه که مقدمه آن در تابستان 1388 در شماره 8 مجله نگاه 2 متعلق به دانشکده اطلاعات ستاد ارتش ایران منتشر شد و به زودی در قالب یک کتاب مستقل چاپ می شود شامل هفت مقاله برگزیده از چند مرکز مطالعاتی سیاسی و راهبردی اسرائیلی، آمریکایی و انگلیسی شامل مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی، پایگاه اینترنتی فوروم منازعات، مرکز مطالعات راهبردی بگین - سادات دانشگاه بار ایلان اسرائیل، موسسه واشنگتن برای سیاست خاورمیانه، فصلنامه خاورمیانه متعلق به فوروم خاورمیانه، مرکز روابط عمومی اورشلیم و پایگاه اینترنتی جنگ روانی بوده که به منظور ایجاد فضایی مناسب برای ارائه اطلاعات و همچنین نظرهای مختلف در ارتباط با ابعاد سیاسی، نظامی و راهبردی جنگ در جهت درک بهتر ماهیت آن اندکی پس از اتمام نبرد ارائه شده است.

     آنتونی اچ. کوردزمن تحلیلگر برجسته سیاسی آمریکایی از جنگ و ابعاد نظامی آن یک ارزیابی به عمل می آورد. آلاستیر کروک و مارک پری درباره نظریه خود مبنی بر شکست اسرائیل از حزب الله در سه محور توضیح می دهند. یوزی روبین متخصص برجسته اسرائیلی در امور موشکی در زمینه نبرد موشکی در این جنگ و عملکرد اسرائیل مطالبی را ارائه می کند. اندرو اگزام نیز به عملکرد نظامی اسرائیل در این جنگ توجه داردد. پروفسور افرائیم اینبار رئیس مرکز مطالعات راهبردی بگین - سادات دانشگاه تل آویو در ارتباط با عملکرد اشتباه اسرائیل در این نبرد توضیحاتی ارائه می دهد. یوشع گلیس ضمن ارزیابی عملکرد حزب الله درباره جنگ بحث می کند و در انتها هربرت ای. فریدمن به بررسی عملیات های روانی طرفین در این نبرد می پردازد.

     ویژگی این مجموعه جستجو در جهت ارائه تحلیلی منطقی و صحیح از ماوقع می باشد که در بسیاری موارد به نقدی قاطعانه بر عملکرد نیروهای دفاعی اسرائیل در برابر چریک های حزب الله لبنان و همچنین به انتقاداتی قابل توجه از رفتار نظامی حزب الله پرداخته و با بررسی عملکرد ارتش اسرائیل سعی در تحلیل روندهای موجود در جنگ و یافتن نقاط ضعف اسرائیل دارد. در پایان 154 تصویر مرتبط پس از هماهنگ شدن با مطالب موجود و اضافه کردن زیر نویس جمع آوری و به انتهای این اثر اضافه گردید.

 


فهرست مطالب

مقدمه

 

درس های مقدماتی جنگ اسرائیل - حزب الله : آنتونی کوردزمن

 

اول : درس گرفتن از دستاوردها و بی ثمری های جنگ برای اسرائیل

مقدمه

1 نابودی فرماندهی غربی ایران قبل از هسته ای شدن

1-1 راکت ها و موشک های میان برد و دوربرد (220-45 کیلومتر)

2-1 راکت های کوتاه برد (تا 40 کیلومتر)

3-1 تسلیحات حزب الله

4-1 نیروها، امکانات و استحکامات مرزی حزب الله

2 احیای قابلیت بازدارندگی اسرائیل پس از خروج های یک جانبه از لبنان در سال 2000 و غزه در 2005 و مقابله با این ذهنیت که اسرائیل ضعیف و مجبور به خروج شده

3 اجبار لبنان به تبدیل شدن به کشوری پاسخگو و از بین بردن جایگاه حزب الله به مثابه دولتی در دولت

4 آسیب رساندن و متوقف کردن حزب الله، به دلیل اشراف بر ناتوانی در از بین بردن آن توسط نیروی نظامی و توان آن در باقی ماندن در لبنان به مثابه یک بازیگر سیاسی بزرگ

5 زنده بازگرداندن دو سرباز اسرائیلی ربوده شده توسط حزب الله و عدم مبادله تعداد زیادی از زندانیانی که در اسرائیل نگهداری می شوند و نه چند هزار نفری که نصرالله و حزب الله درخواست کرده بودند

آثار مستمر مبارزه

 

دوم : درس های عمده در ارتباط با راهبرد و اداره جنگ

راهبرد و اداره جنگ: درس پاسخگویی و تعهد

مبارزه در مناطق غیر نظامی و مشکل خسارت ثانویه

1. غیر نظامیان به عنوان اولین خط دفاعی

2. محدودیت های اجتناب ناپذیر امور اطلاعاتی، هدف گیری و برآورد خسارت نبرد

3. تجدید نظر در راستای تغییر نیروها

بازبینی در بازدارندگی، ارعاب و ابعاد سیاسی، ادراکی، ایدئولوژیک و رسانه ای جنگ

بررسی و تعیین اصل تناسب

اتخاذ یک راهبرد قاطع مطابق با ابعاد برنامه ریزی شده جنگ

تدارک گسترش درگیری، نتایج دیگر و " طرح B "

تدارک پایان درگیری

ایران، سوریه و حزب الله

 

سوم : درس ها و تصورات درباره ابعاد تاکتیکی، فنی و سایر ابعاد نظامی جنگ

نبرد نامتقارن با تجهیزات پیشرفته

1. قدرت راکتی و موشکی حزب الله

2. موشک های ضد کشتی

3. تجهیزات ضد زره

4. پدافند هوایی

5. مشخصات هدف محدود؛ پنهانکاری نامتقارن

6. غافلگیری در حوزه فن آوری

7. هزینه

8. ارزیابی مجدد میزان خطرات تاکتیکی و فنی در نیروهای نامتقارن و بازیگران غیردولتی

شبکه های غیر رسمی و نبرد شبکه ای نامتقارن

حفظ تناسب در نقش قدرت هوایی

با دشمن به شیوه خودش مبارزه نکن

آمادگی و تدارک

دفاع موشکی کروز

تسلیحات ضد زره هوشمند

یادداشت ها

 

چگونه حزب الله اسرائیل را شکست داد : آلاستیر کروک و مارک پری

بخش اول : پیروزی در نبرد اطلاعاتی

مقدمه

نبرد اطلاعاتی

بخش دوم : پیروزی در نبرد زمینی

بخش سوم : نبرد سیاسی

نتیجه گیری


 

نبرد راکتی علیه اسرائیل در جنگ 2006 لبنان : یوزی روبین

مقدمه

راکت های حزب الله : پیش بینی واقعیت

شیوه های عملیاتی راکت های حزب الله

انواع کلاهک ها

حجم و شدت آتش

آثار نبرد راکتی

ابزارهای پاسخگویی اسرائیل

پدافند غیر عامل

پدافند عامل

پیشدستی و توقف آتش

حملات هواپیماهای بدون سرنشین حزب الله

ارزیابی

اثرگذاری بر دکترین نظامی اسرائیل

الزامات برای امنیت ملی اسرائیل

یادداشت ها

 

حزب الله در جنگ : اندرو اگزام

مقدمه

حزب الله در جنوب لبنان : پیشینه

جنوب لبنان به مثابه میدان نبرد

تدارک نبرد

ساختار، تسلیحات و آموزش نظامی حزب الله

تسلیحات و آموزش

جنگ ژوئیه : مأموریت و عملکرد حزب الله

عملیات 12 ژوئیه

عواقب وقایع 12 ژوئیه

مبارزه بر سر روستاها

نبرد ضد تانک

نبرد راکتی

نتیجه گیری

یادداشت ها

 

چگونه اسرائیل جنگ دوم لبنان را خراب کرد : افرائیم اینبار

ضعف در بازدارندگی

ضعف در آمادگی

اهداف غیر واقعی

عملکرد ضعیف پس از جنگ

نتیجه گیری

یادداشت ها

 

پاسخی بی تناسب؟ مورد اسرائیل - حزب الله : یوشع گلیس

حزب الله به اسرائیل حمله می کند

خروج اسرائیل از لبنان در سال 2000

تاکتیک های چریکی و شورشی حزب الله

قوانین تبعیض آمیز؟ اسرائیل محکوم به هدف گرفتن غیر نظامیان می شود

قابلیت بازدارندگی اسرائیل

باج دادن موثر نیست

یادداشت ها

 

عملیات های روانی در جنگ 2006 اسرائیل - لبنان : هربرت فریدمن

عملیات های روانی اسرائیل

عملیات های روانی حزب الله

 

تصاویر

 

معرفی نویسندگان

 

 


خلاصه مقدمه کتاب

     جنگ دوم لبنان جزو آن دسته از نبردهایی به حساب می آید که در میان ناظران و تحلیلگران سیاسی - نظامی حتی در ارتباط با اسم آن نیز اتفاق نظر وجود ندارد و چه بسا همین نام نیز ناشی از اختلافات و رقابت های سیاسی می باشد. نام هایی از قبیل جنگ سی و سه روزه، جنگ سی و چهار روزه، جنگ دوم لبنان، جنگ ژوئیه، جنگ تابستان، جنگ تموز، منازعه اسرائیل - حزب الله همه از اسامی داده شده به این درگیری یک ماهه میان نیروهای دفاعی اسرائیل و از طرف دیگر مجموعه گروه های حزب الله لبنان، جنبش امل [به ادعای دیلی استار]، حزب کمونیست لبنان [به ادعای آسیا تایمز]، جبهه خلق برای آزادی فلسطین - فرماندهی مرکزی [به ادعای خبرگزاری اسوشیتد پرس] و همچنین حرکت مقاومت اسلامی فلسطین یا همان حماس [که البته در این بین نقش اصلی بر عهده حزب الله لبنان بود و سایر گروه ها صرفاً نقشی حاشیه ای ایفا کردند] اتفاق افتاد که رسماً با قطعنامه 1701 شورای امنیت سازمان ملل متحد به پایان رسید. این نبرد از 12 ژوئیه سال 2006 با حمله برون مرزی نیروهای حزب الله به دو خودروی گشتی اسرائیلی و متعاقب آن کشتن هشت و ربودن دو سرباز نیروهای دفاعی اسرائیل آغاز گردید و نهایتاً کمی بیش از یک ماه در 14 آگوست همان سال با قطعنامه 1701 شورای امنیت سازمان ملل متحد به آتش بس منجر شد.

     این قطعنامه که خواهان خلع سلاح حزب الله، خروج اسرائیل از لبنان و استقرار ارتش لبنان و نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در جنوب لبنان بود در 11 آگوست به اتفاق آرا در شورای امنیت سازمان ملل متحد به تصویب رسید و در 12 آگوست مورد پذیرش دولت لبنان و فردای آن روز دولت اسرائیل قرار گرفت و به وقت محلی در ساعت هشت صبح روز 14 آگوست مابین گروه های متخاصم برقرار شد. هرچند محاصره لبنان تا 8 سپتامبر 2006 توسط نیروی دریایی اسرائیل ادامه یافته بود اما تقریباً بخش اعظم نیروهای اسرائیلی جز تعدادی در روستای مرزی غجر [Qajar]، تا 1 اکتبر 2006 خاک لبنان را ترک کرده بودند. ارتش لبنان از 17 آگوست شروع به استقرار در مناطق جنوبی کرده و به همراه نیروهای حافظ صلح سازمان ملل سعی در حفاظت از این منطقه دارد. اگرچه بنا به اعلام اینترنشنال هرالد تریبون هنوز هر دو از خلع سلاح حزب الله طبق قطعنامه 1701 شورای امنیت سر باز می زنند.

     بنا به اعلام موسسه بین المللی مطالعات راهبردی تعداد نیروهای زمینی اعزام شده اسرائیلی بالغ بر ده هزار و نیروهای ذخیره فراخوانده شده در روزهای آخر نبرد به علاوه نیروهای دریایی و هوایی به سی هزار نفر می رسید. این در حالی بود که طبق برآوردها تعداد نیروهای فعال حزب الله که در جنگ مشارکت داشتند به رقم ششصد تا هزار و نیروهای ذخیره آن به سه تا ده هزار نفر می رسید. در ارتباط با نیروهای اسرائیلی دخیل در جنگ می توان به بخش هایی از جمله فرماندهی منطقه ای شمالی اسرائیل، لشکر جلیله، لشکر 36 زرهی، لشکر 162زرهی، لشکر 85 زرهی ذخیره، تیپ 300، تیپ 401 زرهی، تیپ 7 زرهی، تیپ زرهی باراک (تیپ 188 زرهی)، تیپ پیاده گولانی، گردان 51 پیاده، گردان 13 پیاده، گردان 890 (گردان 890 چترباز)، گردان 101 (گردان 101 چترباز) و گردان 226 چترباز اشاره کرد.

     گفته می شود عملیات نظامی اسرائیل که از تاریخ 12 ژوئیه علیه حزب الله لبنان آغاز شد پاسخ مناسب نامیده شده بود و در برخی منابع دیگر به عملیات تغییر مسیر اشاره شده است. حزب الله نیز عملیات آدم ربایی خود را که منجر به روشن شدن شعله های جنگ گردید الوعد الصادق نام داده بود.

     مهم ترین فرماندهان جنگ در طرف اسرائیل شامل رئیس وقت ستاد ارتش سپهبد ایرانی زاده، دان حالوتص [Dan Halutz]، جانشین وی سرلشکر موشه کاپلینسکی [Moshe Kaplinsky] و فرمانده سابق مرکز فرماندهی شمالی اسرائیل، سرلشکر اودی آدام [Udi Adam] و همچنین وزیر دفاع سابق عمیر پرتص [Amir pretz] می شد. در مقابل فرماندهی مرکزی نیروهای حزب الله نیز در دست شیخ حسن نصرالله دبیر کل این حزب الله قرار گرفته بود.

     از موارد قابل توجه در این مناقشه یک ماهه مقابله تصور ناپذیر حزب الله لبنان در برابر ارتش قدرتمند اسرائیل و همچنین توانایی در استمرار بخشیدن به شلیک راکت های کوتاه برد به مناطق شمالی اسرائیل بود. مورد دیگر استفاده غیر قابل منتظره حزب الله از موشک های ضد تانک هدایت شونده روسی پیشرفته بود که نه تنها بر تانک های فوق پیشرفته مرکاوای اسرائیلی که ادعا می شود جزو بهترین تانک های دنیا به حساب می آید بلکه بر هر جنگ افزار زرهی قدرتمند دیگری به راحتی چیره می شد. البته لازم به ذکر است که موشک ضد تانک شایع و مورد استفاده حزب الله در این نبرد از نوع قدیمی تر سگر [Sagger] می باشد. همچنین استفاده ابتکاری ایشان از بسته های انفجاری دست ساز و هواپیماهای بدون سرنشین نتایج قابل توجهی در جنگ به وجود آورده بود. علاوه بر این موارد از سایر راکت های دارای کالیبر بالاتر، موشک های ضد کشتی، انواع آر پی جی مخصوصاً مدل آر پی جی- 29 روسی که قدرتمند ترین آر پی جی موجود در نوع خود به حساب می آید و همچنین سایر تسلیحات سبک استفاده شد.

     سوا از مسائل سیاسی در مورد انتقاداتی که به روند جنگ شد می توان به اتهامات موارد نقض برخی ملاحظات اخلاقی از جمله استفاده از بمب های خوشه ای و هدف گیری تعمدی مناطق غیر نظامی از جانب اسرائیل و همچنین استفاده از جمعیت غیر نظامی به عنوان سپر دفاعی انسانی و دیگر مورد هدف قرار دادن مناطق مسکونی اسرائیل از جانب نیروهای حزب الله اشاره نمود که باعث افزایش اعتراضات از جانب گروه های حقوق بشری از جمله امنستی اینترنشنال و دیدبان حقوق بشر و انتشار بیانیه های متعدد در راستای محکومیت این اقدامات گردید. پرواضح است که اسرائیل اگرچه بعضاً دلایل قابل توجه و شواهد مستندی برای نسبت دادن اهداف مورد حمله خود به مراکز فعالیت نیروهای حزب الله ارائه می کرد اما تا حدود زیادی قابلیت تشخیص نظامی یا غیر نظامی بودن اهداف خود را دارا بوده و از این روست که کارشناسان و ناظران سیاسی اعلام می کنند که از این کار هدف دیگری را دنبال می کرده که همانا تحت فشار قرار دادن دولت لبنان برای اقدام در راستای خلع سلاح حزب الله طبق قطعنامه 1559 سازمان ملل متحد می باشد.

     روی هم رفته مترجم بر آن است تا به دلیل وجود حساسیت های خاص سیاسی که منجر به عدم بررسی دقیق و بی طرفانه شرایط و ماحصل امر شده، نه نسبت به ارائه افکار و مواضع خود بلکه در جهت برگردان و انتشار آراء، تحقیقات و تحلیل های تعدادی چند از متخصصان امر و نویسندگان حوزه سیاسی - نظامی بپردازد که برخی از آن ها علاوه بر احاطه بر مسائل نظری، دستی در امور اجرایی نیز داشته اند. بنا براین سعی بر آن شد پس از بررسی دقیق پایگاه های اینترنتی مراکز مطالعاتی غربی بالأخص آن دسته از موسساتی که در ایالات متحده و اسرائیل قرار داشته و قاعدتاً نسبت به حوادث پیش آمده حساسیت و واکنش بیشتری نشان می دادند، مقالاتی مرتبط با بحث موجود و مناسب مخاطب محترم ایرانی برگزیده شود که معمولاً به دلیل حساسیت های سیاسی آن گونه که باید از کم و کیف مسائل مطلع نمی شود و در ادامه نسبت به برگردان و ارائه آن ها اقدام گردد که البته مترجم در این میان تا آن جایی که امکان داشت خود را امانتدار نویسندگان اصلی دانسته و مطالب را با کمترین میزان تغییر و اصلاح به فارسی ترجمه کرده است که این خود بی تردید در میان طیف های مختلف خوانندگانی که ممکن است در مقابل این مجموعه قرار بگیرند مسائل قابل پذیرش و یا غیر قابل پذیرشی به وجود خواهد آورد که البته بهتر است به حساب ماهیت فکری نویسنده خارجی و منافع و اهدافی گذاشته شود که با نوشتن اثر خود آن ها را دنبال کرده است. چرا که به هر حال جمع آوری این مطالب از منابعی انجام پذیرفته که اکثراً اسرائیلی یا آمریکایی بوده و با توجه به تعلقات خاطر خود در جهت اشاعه طرز تفکر خاصی تلاش می کنند. لذا از مخاطب انتظار می رود نسبت به مسأله مذکور عنایات لازم را داشته باشد.

     نکته دیگر استفاده از تصاویر متعدد در جهت روشن تر کردن نکات مطرح شده در خلال مطالب موجود می باشد که در اثر جستجو در اینترنت و پس از اطمینان از داشتن ارتباط با موضوع بحث به مجموعه تصاویر اضافه گردید که بی شک در مقایسه با سایر آثار مشابه موجود در کشور که معمولاً به طور شایسته قادر به بیان و توضیح واقعیات نبوده است، فرصت بی نظیری را برای آشنایی با افراد، اماکن، شرایط و تجهیزات نظامی مختلف فراهم خواهد نمود. همچنین به جز چند نمودار و جدول موجود در میان متون، سایر تصاویر و توضیحات مربوط به طور کامل توسط مترجم جمع آوری و ارائه شده است.

     در نهایت مترجم ضمن تقدیم این اثر به آنان که در راه آگاهی مخاطب خود قلم می زنند امید آن دارد که با توجه به دغدغه همیشگی خود نسبت به وجود منابعی بی طرف و علمی که صرفاً در جهت توصیف و توضیح صادقانه شرایط و رویکردها و نه دادن بار ارزشی بر امور عمل می کنند بتوان در جهت درک هر آن چه که در اطراف می گذرد فضایی بهتر فراهم نمود تا ضمن ارتقای دانش و آگاهی خود، توان و صلاحیت بیشتری برای تعامل و یا حتی مقابله با جهان اطراف کسب کرد.

 


تصاویری از داخل کتاب

  

 

 


اطلاعات بیشتر

  • این اثر در مورخه 19/12/1386 با شماره 861684ح به نام سعید خاوری نژاد در واحد ثبت آثار کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران به ثبت رسیده است.
  • > این کتاب هنوز منتشر نشده است.